Paddenstoelen

Naar begin



Naar boven

Plaats van de paddenstoelen in de natuur

Hieronder is een systematische indeling gegeven van het leven op aarde. Het rijk der paddenstoelen vormt hierin een apart koninkrijk, naast b.v. de dieren en de planten (Woese e.a.):

De Bacteria en Archaea behoren tot de zogenaamde prokaryoten, hetgeen wil zeggen dat zij bestaan uit cellen zonder celkern. Zij behoren tot de vroegste levensvormen op aarde. Veel later ontstonden de Eukaryra, zijnde eukarioten, bestaande uit celen met een celkern.

De zwammen komen dus voor in twee koninkrijken, de Protista en de Eumycota. Deze site gaat alleen over de Eumycota, de echte zwammen.

Paddestoelen komen in de natuur verder voor als

• Saprofyten: deze onttrekken voedingsstoffen uit dood plantaardig en dierlijk materiaal en breken deze zodoende af tot de basisstoffen, waaruit weer nieuw levend materiaal kan worden opgebouwd. Zij ruimen op.
  
  Zij zorgen voor de recycling van het afval. De koolzuur die door de groene planten werd vastgelegd in glucose, komt op deze manier weer beschikbaar om opnieuw te worden geassimileerd.
  
  
• Parasieten: deze onttrekken voedingsstoffen aan een levende gastheer. Zij nemen deel aan de natuurlijke selectie.
  
  Schimmelparasieten komen voor bij alle levende wezens. 90% van alle ziekten bij planten wordt veroorzaakt door schimmels, de rest door bacteriën en virussen. Ook mensen en dieren hebben er mee te maken (we noemden al de Badschimmel). Hierbij moet onderscheid worden gemaakt in schimmels die op het oppervlak leven (huid, haren, nagels) en schimmels die in de organismen leven. Het menselijk afweersysteem is meestal goed in staat om ons hiertegen te beschermen, maar bij afnemende weerstand, bij ouderdom of ziekte, kan dit een groot gevaar betekenen voor de gezondheid.
  
  
• Symbionten: deze leven in een samenwerkingsverband met andere levende organismen waarvan beide profijt hebben. Zij maken leven mogelijk.
  
  Een zeer belangrijke vorm van symbiose is die met hogere planten, vooral bomen. De hyfen van het mycelium nemen de haarwortels van de hogere planten op in hun netwerk waardoor een bijzondere constructie ontstaat, mycorrhiza (zwamwortel) genoemd. In deze ingewikkelde relatie vervangt de schimmel deels het wortelstelsel van de boom. De schimmel onttrekt aan de gastheer stoffen die hij nodig heeft (vooral glucose) en in ruil daarvoor levert hij aan de gastheer ook stoffen die hij uit de grond en de lucht haalt. Als de zwam door invloeden van buitenaf dood gaat, dan overleeft ook de boom het niet.
  
  In de inleiding werd al gewezen op het belang van schimmels voor de natuur. Het is met name de studie naar de mycorrhiza's die de veronderstelling rechtvaardigt dat dit belang nog veel groter is dan tot nu toe werd gedacht.
  
  Een geheel aan dit onwerp gewijd boek is Mycorrhizal Symbiosis van S.E. Smith en D.J. Read.
  
  Op Internet (zie ook Links: Mycorrhiza) kwam ik de volgende veelbetekenende uitspraken tegen:
  "The study of plants without there mycorrhizas is the study of artefacs" en "The majority of plants, strictly speaking, do not have roots; they have mycorrhizas".