Paddenstoelen
Woordenboek
B
Naar begin woordenboek
Naar begin
Naar boven
B.
bacillaris
staafvormig. Zie ook sporevormen.
ballistosporen
sporen, die actief van de basidia worden afgeschoten.
basaal
aan de basis, onderaan.
basauxische conidiëndragers
zie conidiën.
de verschijningsvormen van basidiën. De belangrijkste basidiënvormen (i.h.b. bij de Korstzwammen) zijn: cilindrisch, ellipsoïdisch, omgekeerd eivormig, knotsvormig, gesteeld, urniform, suburniform.
basidiocarp
vruchtlichaam van een Basidiomyceet.
= basidioma.
basidiogeen
basidiën vormend, b.v. van cellen, hyfen.
basidiole
een onrijp basidium of een op een basidium gelijkende knotsvormige cel die steriel blijft en dus geen sterigmata heeft.
basidioma
vruchtlichaam van een Basidiomyceet. (mv. basidomata).
= basidiocarp.
Basidiomyceten
zie Basidiomycetes.
klasse van het zwammenrijk waartoe behoren de zwammen, waarbij de sporen gevormd worden op basidia, waaraan zij via de sterigmata (steeltjes) bevestigd zijn.
Voor een indeling van de Basidiomycetes in orden en families zie zwammenrijk. Zie ook betreffende orden.
Kunstmatige groepen, behorend tot de Basidiomycetes, zijn de Heterobasidiomyceten, Hymenomyceten en Gasteromyceten; zie daar.
= Steeltjeszwammen.
basidiosporen
sporen van een Basidiomyceet, die worden gevormd op een basidium. Zie ook basidium.
basidium
voortplantingscel, meestal knotsvormig, bij de Basidiomyceten waarop aan steeltjes (de sterigmata), meestal ten getale van 4, de basidiosporen worden gevormd, die bij rijpheid afvallen of afgeschoten worden. (mv. basidia, basidiën).
basifiel
van zwammen, die de voorkeur geven aan of alleen maar kunnen groeien op basische substraten. Zie ook pH.
basioniem
oorspronkelijke naam. Zie nomenclatuur.
basipetaal
heet de achtereenvolgende ontwikkeling van organen van boven naar beneden, zoals van bloemen bij sommige bloeiwijzen en de vorming van conidiën aan conidiëndragers.
behangen
van de hoedrand, waaraan velemresten (als vlokken of vezels) hangen.
Bekerzwammen
in ruime zin de orde Pezizales, zie daar; in enge zin de familie Pezizaceae. Zie ook zwammenrijk.
Berberis
Zie bomen en struiken.
berijpt
als met rijp (bevroren dauw) bedekt. Van hoed of steel.
het vastleggen van allerlei gegevens van gevonden en evt. verzamelde zwammen. Deze beschrijving kan verlopen volgens het volgende patroon:
naam: (wetenschappelijke naam met auteurs)
gevonden door: (naam) op: (datum)
gedetermineerd door: (naam) op: (datum)
gecontroleerd door: (naam) op: (datum)
literatuur: (bij de determinatie geraadpleegde literatuur).
vindplaats: (land, provincie, plaats, locatie evt. m.b.v. stafkaartcoördinaten, hoogte boven de zeespiegel).
aard vindplaats: (bijzonderheden over de vindplaats, zoals vegetatietype, waardplant of substraat, bodemtype).
gedrag: (afzonderlijk of in groepen, samen met andere zwammen e.d.).
beschrijving: (alle relevante macroscopische en microscopische kenmerken, zoals afmetingen, kleur, geur, smaak, kleurveranderingen door druk of wrijven, afmetingen en hoedanigheid van sporen, cystiden, e.v.a.; bij de Plaatjeszwammen wordt vaak een onderverdeling gemaakt in: hoed, lamellen, steel, evt. melk, trama).
opmerkingen: (evt. nader verklarende opmerkingen).
Een beschrijving van vers materiaal is noodzakelijk als men de zwammen wil conserveren en bewaren in een herbarium. Zie ook conserveren, determineren en herbarium.
Betula
zie bomen en struiken.
beurs
restant van het velum universale, dat als een zak aan de basis van de steel achterblijft.
= schede. = volva.
Beurszwammen
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
bevruchting
versmelting van de kernen van de geslachtscellen, de gameten (met n chromosomen, dus haploïd), tot de bevruchte eicel, de zygote (met 2n chromosomen, dus diploïd).
biapiulaat
van sporen die aan beide zijden min of meer toegespitst zijn.
bilateraal
zie lamellentrama.
bindhyfen
zie verbindingshyfen.
biocoenose
een levensgemeenschap van organismen, die samen een biotoop bewonen.
biologie
leer van de levende wezens en de levensverschijnselen.
het verschijnsel, waarbij sommige zwammen 's nachts een zwak blauw‑ of groenachtig licht geven. Dit komt o.a. voor bij de Lantaarnzwam (Omphalotus olearius) en de rhizomorfen van de Honingzwam (Armillariella mellea). Zie ook luminescentie.
biosfeer
het deel van de aarde dat door levende organismen bewoond wordt.
biosociologie
wetenschap die de betrekkingen tussen de organismen in een levensgemeenschap (biocoenose) bestudeert.
biotoop
onderdeel van het door organismen bewoonde deel der aarde (biosfeer), waarbinnen de levensvoorwaarden min of meer gelijk zijn, b.v. een weiland of een bos met een bepaalde grondsoort, plantengroei, vochtigheid enz. Het biotoop is vaak karakteristiek voor een bepaalde soort.
biotroof
heten parasieten, die slechts kunnen leven als zij voedsel kunnen onttrekken aan levende cellen van de waardplant. Zij kunnen dus niet op een kunstmatige voedingsbodem worden gekweekt.
bipolaire heterothallie
zie heterothallisch. Zie ook voortplanting.
biseriaat
van sporen die in twee rijen in de asci liggen.
van de ascuswand, die bestaat uit twee lagen en min of meer dik is. Eerst opent zich de buitenlaag (exoascus) aan de top, waarna de binnenlaag (endoascus) zich kan strekken voordat de ascosporen afgeschoten worden.
bladgroen
zie chlorofyl.
bladrot
zie rot.
blast-
begin van biologische termen, betrekking hebbend op kiem, oorsprong, knop, spruit.
blastoconidiën
zie conidiën.
bochtig
van aanhechting van lamellen en buisjes. Zie aanhechting.
Bolbitiaceae
klasse: Basidiomycetes,
groep: Hymenomyceten,
orde: Agaricales;
familie van zwammen waartoe o.a. behoren de geslachten Bolbitius (Dooiergele mestzwam), Conocybe (Breeksteeltjes) en Agrocybe (Leemhoeden). Zie ook zwammenrijk.
Boletales
klasse: Basidiomycetes,
groep: Hymenomyceten;
orde van min of meer vlezige zwammen met een duidelijke steel en hoed. De hoed draagt aan de onderzijde een hymenofoor met buisjes (zelden lamellen of netvormig), dat gemakkelijk van het hoedweefsel te scheiden is. De sporen zijn cyanofiel, niet amyloïd. Zie ook zwammenrijk.
Boleten
zie zwammenrijk (orde Boletales).
boletoïd
van een vruchtlichaam, dat lijkt op een Boleet, d.w.z. met vlezige hoed en dikke steel.
boletol
kleurstof, aanwezig in sommige Boleten, die het vlees van deze zwammen, blootgesteld aan de lucht, onder inwerking van een enzym, blauw laat verkleuren. Dit verschijnsel treedt o.a. op bij de Kastanjeboleet (Xerocomus badius).
hieronder volgen de wetenschappelijke en Nederlandse geslachtsnamen van de meest voorkomende bomen en struiken.
Abies Spar (zilver‑)
Acer Esdoorn
Aesculus Paardekastanje
Alnus Els
Berberis Zuurbes
Betula Berk
Carpinus Haagbeuk
Castanea Kastanje
Corylus Hazelaar
Crataegus Meidoorn
Cytisus Brem
Fagus Beuk
Fraxinus Es
Juglans Noteboom
Juniperus Jeneverbes
Larix Lariks
Malus Appel
Myrica Gagel
Picea Spar (fijn‑)
Pinus Den
Platanus Plataan
Populus Abeel, Esp, Populier
Prunus Kers, Pruim
Pseudotsuga Spar (douglas‑)
Pyrus Peer
Quercus Eik
Rhamnus Vuilboom, Wegedoorn
Ribes -bes
Robinia Acacia
Rosa Roos
Rubus Braam, Framboos
Salix Wilg
Sambucus Vlier
Sorbus Lijsterbes
Syringa Sering
Taxus Venijnboom
Thuja Levensboom
Tilia Linde
Tsuga Spar
Ulmus Iep
Bondarzewiaceae
klasse: Basidiomycetes,groep: Hymenomyceten,
orde: Aphyllophorales;
familie van zwammen. Zie ook zwammenrijk.
boogvormig
van aanhechting van lamellen en buisjes. Zie aanhechting.
borstelcellen
hoedhuidcellen of cystiden met korte, wrattige uitsteeksels.
Borstelkurkzwammen
zie zwammenrijk (orde Aphyllophorales).
Borstelzwammen
zie zwammenrijk (orde Aphyllophorales).
plantkundige.
botanie
plantkunde.
botaniseertrommel
bus voor het verzamelen van planten.
botaniseren
planten zoeken en bestuderen.
botanist
zie botanicus.
Botryosphaeriaceae
klasse: Ascomycetes,
groep: Loculoascomyceten,
orde: orde Dothideales;
familie van zwammen. Zie ook zwammenrijk.
botuliformis
worstvormig, cilindrisch gekromd. Zie ook sporevormen.
Bovisten
zie zwammenrijk (orde Lycoperdales).
zie Ustilaginales en Tilletiales. Zie ook zwammenrijk.
= Brandzwammen.
brandsporen
zie Ustilaginales.
Brandzwammen
zie Branden.
breed
van aanhechting van lamellen en buisjes. Zie aanhechting.
Breeksteeltjes
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
broed
een in reincultuur b.v. op graankorrels of stro gekweekt mycelium, dat wordt gebruikt voor het kweken van bepaalde soorten paddestoelen.
Bruine anijszwam
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
bruinrot
zie rot.
buikig
van een steel die onderaan sterk verdikt is.
Buikzwammen
zie Gasteromyceten. Zie ook zwammenrijk.
buisjes
hymenofoor bij de Buisjeszwammen, dat bestaat uit een buisvormige structuur, die aan de onderkant van de hoed wordt gevormd en hiervan gemakkelijk te scheiden is.
Buisjeszwammen
klasse: Basidiomycetes,
orde: Boletales,
groep: Hymenomyceten);
kunstmatige groep van zwammen die een hymenofoor hebben dat bestaat uit een buisvormige structuur, die aan de onderkant van de hoed wordt gevormd en hiervan gemakkelijk te scheiden is. Zie ook zwammenrijk.
bulbillen
kleine, ronde, steriele kluwens van hyfen.
bultig
van hoedvorm. Zie hoedvormen.
Bundelridderzwammen
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
Bundelzwammen
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
byssoïd
Naar begin