Paddenstoelen
Woordenboek
P,Q
Naar begin woordenboek
Naar begin
Naar boven
P.
paddestoelen
zie fungi.
palissadeweefsel
weefsel met min of meer evenwijdig lopende, knotsvormige, cilindrische hyfen, meestal in het hoedoppervlak.
papil
een klein, vaak puntig uitsteeksel in het centrum van de hoed.
papillaat
met papil.
paracapillitium
hyaliene, dun‑ tot iets dikwandige, regelmatig gesepteerde hyfen in het gleba, enigszins gelijkend op een capillitium (bij de Gasteromyceten).
paraderm
hoedhuid bestaande uit min of meer ronde cellen. Zie ook hoedhuid.
parafysen
steriele, knots‑ tot draadvormige cellen tussen de asci (basidiën) in het hymenium van Ascomycetes (Basidiomycetes), soms kleurstoffen bevattend.
zwammen, die leven op levende organismen en zich voeden met stoffen hieruit, waardoor deze organismen min of meer beschadigd worden.
parasitisch
van de levenswijze van parasieten; zie daar.
Parasolzwammen
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
Parodiellinaceae
zie zwammenrijk (orde Dothideales).
het sporendragende deel.
pathogeen
ziekte veroorzakend.
pathologie
leer der ziekten.
Paxillaceae
zie zwammenrijk (orde Boletales).
pectine
zie celwand.
pedicel
sterigmarest, die aan de sporen van enkele Gasteromyceten blijft hangen.
Pekzwammen
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
penwortel
het verlengde van de steel, dat uitloopt in dunne wortelachtige punt, die diep in de bodem steekt, b.v. bij de Beukwortelzwam (Oudemansiella radicata).
periderm
dekweefsel, bovenste deklaag.
peridiolen
kleine schijfvormige of bolronde afscheidingen van het gleba met een eigen, gewoonlijk gesloten dikke wand, waarbinnen zich het sporogene weefsel bevindt (bij de orde Nidulariales).
bij de Gasteromyceten de wand, die het gleba en subgleba omgeeft en wordt onderverdeeld in een exoperidium en een endoperidium.
perisporium
zie exosporium.
peristoom
cirkelvormige tot conische zône rondom de mondopening van het endoperidium bij het geslacht Geastrum.
perithecium
meestal langwerpige tot bolvormige vruchtlichamen van de Pyrenomyceten met aan de top een mondopening (ostiolum). In deze vruchtlichamen zijn de asci min of meer regelmatig in een hymenium gerangschikt. (mv. peritheciën).
persistent
weerstand biedend.
Peyritschiellaceae
zie zwammenrijk (orde Laboulbeniales).
Pezizaceae
zie zwammenrijk (orde Pezizales).
klasse: Ascomycetes,
groep Discomyceten;
orde van zwammen met operculate asci, waarvan de vruchtlichamen apotheciën zijn, waarin de asci in een meestal vrijliggend palissade‑ achtig hymenium gerangschikt zijn met daartussen parafysen en daaronder een hypothecium (subhymenium) en een min of meer dik excipulum. Het apothecium is meestal bekervormig, maar kan sterk variëren. Het kan zittend of gesteeld zijn, de zittende soms ook bolrond en zich vanuit het midden openend, de gesteelde soms met een hoedvormig fertiel deel of onregelmatig geplooid (helvelloïd, morchelloïd). Zie figuren.Zie ook zwammenrijk.
= Bekerzwammen s.l..
maat voor het zuur of basisch karakter van een oplossing. Een oplossing in water (25 graden C.) heet neutraal bij pH = 7, zuur bij pH < 7 en basisch bij pH > 7.
= zuurgraad.
Phacidiaceae
zie zwammenrijk (orde Phacidiales).
Phacidiales
klasse: Ascomycetes,
groep: Discomyceten;
orde van zwammen, waarvan het vruchtlichaam begint als een meestal zwart stroma, rond of langgerekt schijfvormig, min of meer ingezonken in het waardweefsel, waarin zich één tot meerdere hymenia met asci en parafysen differentiëren. Na de rijping van de ascosporen barst de deklaag met één of meer spleten open. Asci inoperculaat. Zie ook zwammenrijk.
phaeocystide
cystide met een bruinachtige, zwak dextrinoïde inhoud. Zie ook cystide.
phaseoliformis
boonvormig. Zie ook sporevormen.
Phallaceae
zie zwammenrijk (orde Phallales).
Phallales
klasse: Basidiomycetes,
groep: Gasteromyceten;
orde van zwammen, waarvan de vruchtlichamen beginnen als een gesloten heksenei, waarin, omgeven door een gelei‑achtige massa, het receptaculum met de gleba verborgen is. Vruchtlichamen met hoed en een broze steel, die zich na het barsten van het peridium strekt, daarbij een volva achterlatend. Gleba bij rijpheid vlezig of slijmig. Sporen hyalien of bleek bruin. Zie ook zwammenrijk.
phlebioïd
van een rimpelig, geplooid hymenofoor, waarvan de plooien onregelmatig tot min of meer parallel verlopen zonder een netwerk te vormen (niet anastomoserend).
phragmobasidiën
zie heterobasidiën.
Phragmobasidiomyceten
zie Phragmobasidiomycetidae.
Phragmobasidiomycetidae
klasse: Basidiomycetes;
onderklasse van zwammen, waarvan de basidiën gesepteerd zijn (hetero- of phragmobasidiën).
= Phragmobasidiomyceten.
phragmospoor
zie sporevormen.
Picea
zie bomen en struiken.
pigment
kleurstof.
pileaat
van vruchtlichamen, die hoed‑ of consolevormig zijn.
pileocarp
van de ontwikkeling van vruchtlichamen, waarbij de hoed het eerst wordt aangelegd (bij de orde Agaricales).
pileocystide
cystide op de hoedhuid. Zie ook cystide.
= dermatocystide.
pileostipiticarp
van de ontwikkeling van vruchtlichamen, waarbij hoed en steel gelijktijdig worden aangelegd (bij de orde Agaricales).
Pinus
zie bomen en struiken.
piriformis
peervormig. Zie ook sporevormen.
Pisolithaceae
zie zwammenrijk (orde Sclerodermatales).
plaatjes
zie lamellen.
Plaatjeszwammen
zie Agaricales. Zie ook zwammenrijk.
Plaatjesloze vlieszwammen
zie Aphyllophorales. Zie ook zwammenrijk.
plage
zo goed als glad gedeelte boven de apiculus bij een overigens ruwe spore. Bij enkele soorten is alleen dit deel amyloïd. Zie ook spore.
= navelvlek.
plasma
celsap of celvloeistof. Zie ook cel.
plasmagroei
zie celgroei.
plasmogamie
geslachtelijke vereniging, waarbij van de beide geslachtelijke cellen (gameten) wel versmelting plaats vindt van het protoplasma maar (nog) niet van de kernen. Zie ook voortplanting.
Platanus
zie bomen en struiken.
een weefsel opgebouwd uit dicht tegen elkaar aanliggende hyfen.
klasse: Ascomycetes;
kunstmatige groep van zwammen, waarbij de min of meer bolronde asci niet in een hymenium zijn gerangschikt, maar onregelmatig verspreid voorkomen in een gesloten vruchtlichaam (cleistothecium); de asci zijn unitunicaat en inoperculaat. De groep omvat de orden Eurotiales, Erysiphales (Echte meeldauwschimmels) en Meliolales (Zwarte meeldauwschimmels). Zie ook zwammenrijk.
Pleurotaceae
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
Pleosporaceae
zie zwammenrijk (orde Dothideales).
pleurobasidiën
basidiën, die direkt zijdelings ontspringen uit kruipende hyfen (bij Korstzwammen).
pleurocystide
cystide op het zijvlak van de lamel of op de gaatjeswand. Zie ook cystide.
= faciale cystide.
pleurotoïd
van vruchtlichamen met een zijdelingse steel (bij de orde Agaricales).
Pluteaceae
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
Podaxaceae
zie zwammenrijk (orde Podaxales).
Podaxales
klasse: Basidiomycetes,
groep: Gasteromyceten;
orde van zwammen met gesteelde vruchtlichamen, die zich na het barsten van het peridium strekken, daarbij een volva achterlatend; lijkend op Coprinus. Gleba bij rijpheid stoffig. Sporen donker. Saprofyten, vaak in termietenheuvels; tropisch. Zie ook zwammenrijk.
podobasidia
duidelijk gesteelde basidia.
polychotoom
zie vertakking.
polygonaal
meerhoekig.
polygonus
meerhoekig. Zie ook sporevormen.
polymorf
veelvormig.
Polyporaceae s.l.
zie zwammenrijk (orde Aphyllophorales).
Polyporen
zie Gaatjeszwammen. Zie ook zwammenrijk.
Polystigmataceae
zie zwammenrijk (orde Sphaeriales).
pool
zie kerndeling.
Populus
zie bomen en struiken.
porie
zie porus.
poroconidiën
zie conidiën.
poroïd
met duidelijke poriën, waarvan de rand steriel blijft.
porrecta
zie textura.
porus
de opening van de buisjes of gaatjes. (mv. poriën).
preparaat
het met een microscoop te onderzoeken, al of niet met chemicaliën bewerkte, voorwerp.
primaire septen
zie septen.
primaire sporen
zie sporen.
primair mycelium
het mycelium dat na ontkieming van een spore ontstaat en dat bestaat uit éénkernige cellen. Zie ook voortplanting.
primordium
de jonge knop van een paddestoel, b.v. de champignon.
prioriteitsprincipe
zie nomenclatuur.
prismatica
zie textura.
proascus
uit een ascogene cel ontstane ascus waarin de reductiedeling plaatsvindt.
het eerste ontwikkelingsstadium van een basidium, in enkele gevallen (vooral bij de Heterobasidiomyceten en dan ook hypobasidium genoemd) duidelijk van het latere metabasidium afgescheiden; vaak rond en min of meer dikwandig. Zie ook Ustilaginales.
profase
zie kerndeling.
proliferatie
vorming van secundaire vruchtlichamen op een bestaand vruchtlichaam.
Pronkridders
zie zwammenrijk (orde Agaricales).
pro parte
ten dele.
prosenchym
zie plectenchym.
protoloog
alles wat te maken heeft met de naam van een zwam bij zijn publikatie, d.w.z. de beschrijving, illustraties, citaten van andere auteurs inclusief de synoniemen, aanduidingen over ecologie en verspreiding en de in de protoloog in enig verband genoemde species.
protoplasma
zie cel.
protoplast
zie cel.
pruïneus
zeer fijn korrelig, bepoederd.
Prunus
zie bomen en struiken.
p. sp.
afkorting van pars sporifera, zie daar.
pseudo
voorvoegsel in wetenschappelijke termen met de betekenis van vals, onecht, in schijn, erop lijkend.
Pseudeurotiaceae
zie zwammenrijk (orde Eurotiales).
pseudoamyloïd
zie dextrinoïd.
pseudocolumella
het centrale, min of meer conische gedeelte van het gleba bij het geslacht Lycoperdon.
pseudocystide
cystide, die in het trama ontstaat. Zie ook cystide.
pseudodiafragma
evenals het diafragma, is dit een laag, die subgleba van gleba scheidt. In tegenstelling tot het diafragma echter, bestaat het pseudodiafragma niet uit geheel afwijkend gevormde cellen zoals het geval is bij de subgleba, maar uit dichter opeen gepakte en daardoor kleinere en plattere cellen.
pseudoparenchym
een weefsel opgebouwd uit los of vast aaneengesloten cellen met ongeveer dezelfde diameter.
pseudoperidium
een onduidelijk peridium.
Pseudosphaeriaceae
zie zwammenrijk (orde Dothideales).
pseudostroma
zie clypeus.
pseudothecium
het vruchtlichaam van de Loculoascomyceten, bestaande uit een stroma, waarin één of meer holten (loculi), die de asci bevatten.
Pseudotsuga
zie bomen en struiken.
psilocybine
giftige stof, die o.a. voorkomt in het Mexicaans kaalkopje (Psilocybe mexicana). Deze stof heeft hallucinogene eigenschappen.
Pterulaceae
zie zwammenrijk (orde Aphyllophorales).
Pucciniaceae
zie zwammenrijk (orde Uredinales).
pustulatus
fijnwrattig; dicht bezet met kleine puistjes of wratjes. Zie ook ornamentatie.
pycnidiën
vruchtlichamen van de Sphaeropsidales; zie daar.
pycnidiosporen
zie Uredinales.
klasse: Ascomycetes;
kunstmatige groep van zwammen, waarbij de asci min of meer regelmatig in een hymenium zijn gerangschikt en die worden gevormd in een gesloten vruchtlichaam (perithecium), dat alleen aan de top een opening (ostiolum) heeft. Soms zijn vele peritheciën ingebed in een stroma. De asci zijn unitunicaat en inoperculaat. De groep omvat de orden Coronophorales en Sphaeriales. De zwammen zijn vaak van een kolenachtige substantie en zien er zwart uit. Zie ook zwammenrijk.
= Kernzwammen s.l..
pyrofiel
van zwammen, die zich ontwikkelen op houtskool en brandplekken.
= antracofiel.
Pyronemataceae
zie zwammenrijk (orde Pezizales).
Pyrus
zie bomen en struiken.
Quercus
zie bomen en struiken.
Naar begin